Артроза на колк (коксартроза): симптоми, причини, лекување и улогата на физикалната терапија
Артрозата на колкот, позната и како коксартроза, е едно од најчестите дегенеративни заболувања на зглобовите.
Со текот на времето може да предизвика болка, вкочанетост и ограничено движење, што значително влијае врз секојдневниот живот.
При артроза на колкот постепено доаѓа до оштетување и истенчување на зглобната ‘рскавица која нормално овозможува мазно движење на коските.
Како што напредува процесот, движењето може да стане потешко и поболно, а со текот на времето може да се појават и промени во структурата на зглобот.

Кои се симптомите на коксартроза?
Симптомите можат постепено да се развиваат и во почетокот да бидат релативно благи.
Најчести симптоми се:
- болка во пределот на колкот и препоните;
- болка која може да се шири кон бутот или коленото;
- вкочанетост, особено по подолг период на мирување;
- намалена подвижност на колкот;
- отежнато одење;
- болка при качување или симнување по скали;
- потешкотии при станување од стол или кревет;
- чувство на слабост или несигурност при движење;
- понекогаш чувство на крцкање или „тропање“ во зглобот.

Зошто настанува артроза на колкот?
Коксартрозата може да се појави како резултат на повеќе фактори.
Ризикот може да биде поголем со возраста, но артрозата не е исклучиво заболување на постарите лица.
Меѓу факторите кои можат да придонесат се:
- стареење;
- прекумерна телесна тежина;
- претходни повреди на колкот;
- долготрајно преоптоварување на зглобот;
- одредени вродени или структурни промени на колкот;
- намалена мускулна сила;
- неправилни движења и оптоварување;
- претходни заболувања или оштетувања на зглобот.
Како се лекува артрозата на колкот?
Третманот се прилагодува индивидуално, во зависност од степенот на артрозата, симптомите, возраста, физичката активност и општата здравствена состојба.
- Медикаментозна терапија – по проценка и препорака од лекар, може да се користат лекови за контрола на болката и воспалението.
- Физикална терапија и кинезитерапија – соодветно избраните процедури и вежби можат да помогнат во намалување на болката, подобрување на подвижноста и зајакнување на мускулатурата.
Кај напредната артроза, кога конзервативните методи повеќе не обезбедуваат доволно олеснување и функцијата е значително нарушена, лекарот може да разгледа и хируршки третман, вклучително и замена на зглобот.
Улогата на физикалната терапија
Физикалната терапија има важна улога во конзервативниот третман на артрозата на колкот.
Целта не е само привремено намалување на болката, туку и подобрување на функцијата на колкот и одржување на што поголема самостојност во секојдневните активности.
Програмата може да вклучува индивидуално избрани терапевтски процедури, вежби за подобрување на подвижноста, зајакнување на мускулатурата и подобрување на контролата на движењето.
Особено внимание се посветува на мускулите кои го стабилизираат колкот и карлицата.

Кога треба да побарате стручна помош?
Не чекајте болката да стане дел од вашето секојдневие.
Стручна проценка е особено важна ако:
- болката трае подолго време;
- болката постепено се влошува;
- имате ограничено движење на колкот;
- ви станува потешко да одите;
- избегнувате активности поради болка;
- имате проблеми со станување, седење или качување по скали;
- болката влијае врз спиењето или секојдневното функционирање.
Колку порано се процени проблемот, толку полесно е да се планира соодветен пристап за одржување на функцијата и контролирање на симптомите.
Навремената реакција и правилно избраниот третман можат да помогнат во намалување на болката, подобрување на подвижноста и одржување на функционалноста на колкот.